Aflevering 6

Voor u ligt de zesde aflevering van Journaal Vreemdelingenrecht. Met een iets andere inhoud dan u van ons gewend bent: de Rubrieken, met een overzicht van actuele officiële publicaties, de Jurisprudentie en de onderdelen Verschenen en Kort, met een overzicht van recent verschenen literatuur en komende bijeenkomsten en cursussen, treft u met ingang van deze aflevering niet langer aan.

‘Het asielrecht beoogt hen te beschermen die vluchten voor onrecht en niet hen die gerechtigheid ontvluchten’, schreef de toenmalige staatssecretaris van Justitie Schmitz eind 1997 in een brief aan de Tweede Kamer over de toepassing van art. 1F van het Vluchtelingenverdrag (hierna: art. 1F), nadat publieke ophef was ontstaan over het feit dat Afghaanse martelslachtoffers hier in Nederland hun oude beulen tegen het lijf liepen. Anno 2008 heeft dit uitgangspunt geenszins aan betekenis ingeboet en heeft Nederland een voorhoedepositie waar het gaat om de toepassing van art. 1F.

Op 9 juni 2008 stuurden de Minister en Staatssecretaris van Justitie, mede namens de minister van Buitenlandse Zaken, een brief aan de Tweede Kamer,1 waarin ze gevolg gaven aan de toezeggingen gedaan op 5 en 7 juni 2007 om: 1. de Kamer een overzicht te sturen van het aantal in Nederland verblijvende vreemdelingen aan wie art. 1F is tegengeworpen (1F’ers) en die niet kunnen worden uitgezet; 2. na te gaan op welke wijze kan worden bezien welke ontwikkelingen er over een bepaalde periode zijn geweest ten aanzien van 1F’ers, waaronder de mogelijkheid van berechting; 3. de Kamer een geaggregeerd overzicht te zenden van de antwoorden op de vragenlijsten van SCIFA; 4. de Kamer een uitgebreide analyse te zenden van de toepassing van art. 1F, waarbij tevens worden betrokken de ingevulde questionnaires.

In mei 2008 heeft de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ) het advies ‘Artikel 1F Vluchtelingenverdrag in het Nederlands Vreemdelingenbeleid’ aan de Staatssecretaris van Justitie aangeboden. In dit advies gaat de ACVZ in op het beleid en de praktische toepassing van art. 1F van het VN-Vluchtelingenverdrag uit 1951 in het Nederlands vreemdelingenbeleid. Onderstaande tekst vormt een verkorte weergave van het advies.

Ieder jaar weer belanden honderden mannen, vrouwen en kinderen in een situatie van uitbuiting. Exacte cijfers over de omvang van mensenhandel zijn echter niet te geven. Slechts enkele overheden verzamelen data over mensenhandel en de data die er zijn betreffen vaak slechts schattingen en zien alleen op de uitbuiting van vrouwen en kinderen in de prostitutie. Zelfs in landen als Nederland en Duitsland, waar de gegevens over mensenhandel wel systematisch worden bijgehouden, geven deze waarschijnlijk slechts het spreekwoordelijke ‘topje van de ijsberg’ weer.

Op 20 juni 2008 stuurde de Staatssecretaris van Justitie (SvJ) haar reactie op het onderzoek ‘Illegaal verblijf in Nederland’ van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum (WODC) naar de Tweede Kamer. Zij deed dat mede namens de Minister van Justitie en de andere betrokken bewindslieden: de minister voor Wonen, Wijken en Integratie (WWI), de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de Staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OC&W), de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de minister voor Jeugd en Gezin (J&G).

Bij brief van 12 oktober 2007 heeft de Minister van Justitie aangekondigd een nieuw voorstel tot wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN) voor te bereiden. Het voorstel tot beperking van meervoudige nationaliteit en ontneming van het Nederlanderschap wegens schending van de essentiële belangen van het Koninkrijk of een van zijn landen (hierna: voorstel 30 166) is door het kabinet ingetrokken. Tijdens het algemeen overleg met de Vaste Commissie voor Justitie van de Tweede Kamer is de intrekking van voorstel 30 166 en het nieuwe voorstel besproken. Het nieuwe voorstel behelst niet alleen een regeling voor de meervoudige nationaliteit en de ontneming van het Nederlanderschap, maar ook voor de zogenoemde latente Nederlanders en het Nederlands als verplichte taal voor naturalisatie op de Nederlandse Antillen en Aruba. In dit artikel wordt de brief van de Minister van Justitie belicht.