Aflevering 2

Voor u ligt een gezamenlijke uitgave van Strafblad en Journaal Vreemdelingenrecht met bijdragen van auteurs, afkomstig uit de wereld van het strafrecht en die van het migratierecht, rondom het thema ‘vreemdeling en strafrecht’. Daarbij is bijzondere aandacht besteed aan het deelthema ‘crimmigratie’. Deze term duidt, kort gezegd, op het fenomeen dat het strafrecht wordt ingezet om beleidsdoelen in het migratierecht te verwezenlijken of, mutatis mutandis, het migratierecht ten bate van het strafrecht.

De bestuursrechtelijke 1F-procedure en strafvervolgingen voor internationale misdrijven raken elkaar in sommige gevallen, maar liggen veel minder vanzelfsprekend in elkaars verlengde dan op het eerste gezicht lijkt. Juridische en praktische verschillen leiden er in de praktijk toe dat 1F-zaken lang niet altijd tot een strafvervolging kunnen leiden. In het hiernavolgende artikel worden enkele verschillen nader geduid. Daarbij is gekozen voor de verschillen die te maken hebben met het bewijs.

Slachtoff ers van mensenhandel hebben recht op verblijfsrechtelijke bescherming ongeacht hun belang voor de strafrechtelijke procedure.

‘Het is een komen en gaan van meer dan 15 Oost-Europese vrouwen in een eengezinswoning die niet met de buren mogen spreken.’ Meldingen zoals deze komen veelvuldig binnen bij de politie of de gemeente. Het Openbaar Ministerie oordeelt samen met opsporingsinstanties en andere ketenpartners of dit een signaal van mensenhandel betreft en wie het beste kan handelen. In deze bijdrage wordt ingegaan op de beleidsaspecten in de bestrijding van mensenhandel en vervolgens op de aandachtspunten in de opsporing, vervolging en berechting. Specifieke aandacht wordt besteed aan welke bestanddelen van de tenlastelegging feitelijke betekenis hebben.

Jarenlang werd de Indiase S. uitgebuit in een Indiaas huishouden in Nederland. Hoewel haar uitbuiters worden veroordeeld, wordt zij door verschillende instanties niet als mensenhandelslachtoffer erkend. In de zaak komen enkele belangrijke juridische vraagstukken aan de orde, zoals de toepassing van het non punishment-beginsel in het strafrecht en de vreemdelingenrechtelijke omgang met mensenhandelslachtoffers die ook dader zijn. De zaak laat het belang zien van geïnformeerde en rechtsgebiedoverstijgende beslissingen ten aanzien van slachtoffers van mensenhandel. Autoriteiten die met mensenhandelslachtoffers te maken hebben, ook rechters, hebben een plicht zich te vergewissen van de omstandigheden waarin een slachtoffer zich heeft bevonden voordat zij ten aanzien van hen een beslissing nemen.

De vraag die de veronderstelde lezer van dit artikel bezig houdt is of hij criminalisering van illegaal verblijf goed of slecht, nuttig of overbodig moet vinden.

Aan de hand van het begrip crimmigratie gaat deze bijdrage in op de strafbaarstelling van illegaliteit, de vreemdelingendetentie en de verwijdering van illegaal verblijvende migranten van het grondgebied in Nederland en België. Ondanks verschillen in uitwerking zien we in beide landen dat strafrechtelijke instrumenten evident worden ingezet voor doeleinden van migratiecontrole.

Het strafrecht en het vreemdelingenrecht kennen vele raakvlakken. Indien een verdachte zonder Nederlands paspoort wordt veroordeeld voor een strafbaar feit of een strafbeschikking of transactie krijgt opgelegd, kan dit verblijfsrechtelijke gevolgen hebben zoals de afwijzing van de aanvraag tot naturalisatie, het intrekken van de verblijfsvergunning en nog verstrekkender, tevens een ongewenstverklaring c.q. een inreisverbod. Dient de strafrechter rekening te houden met eventuele verblijfsrechtelijke gevolgen en is daar dus een taak weggelegd voor de strafrechtadvocaat? In dit artikel wordt kort uiteengezet wat de mogelijkheden zijn van een advocaat in een strafzaak om eventuele verblijfsrechtelijke gevolgen voor de vreemdeling te voorkomen. Vervolgens wordt aandacht besteed aan de eventuele verblijfsrechtelijke gevolgen van een veroordeling.

Vreemdelingen in strafrechtelijke detentie worden geplaatst in speciale inrichtingen. In deze bijdrage staat de vraag centraal wat deze vorm van detentie inhoudt en wat de positie is van strafrechtelijk gedetineerde vreemdelingen.