Aflevering 3

Al jarenlang wordt in de zomer bericht over het grote drama van de bootvluchtelingen op de Middellandse Zee. Steeds meer bootvluchtelingen komen om. Steeds meer vluchtelingen komen. Het afgelopen jaar is in die berichtgeving een wijziging gekomen in zoverre dat er eigenlijk een voortdurende stroom van berichten is. Bijna elk weekend worden vluchtelingen opgevist. Europa maakt werk van herverdeling van vluchtelingen uit de zuidelijke staten door middel van quota, maar de lidstaten willen niet verplicht opnemen. Op vrijwillige basis kwam het uiteindelijk toch tot een herverdeling. Nederland neemt een zuinige 2047 vluchtelingen – conform quotum – over. Europa eist meer samenwerking. “Tegenover het persbureau AFP waarschuwde Juncker dat de Commissie wel gedwongen zal zijn weer een verplicht systeem voor te stellen, als de EU-landen niet meer doen om Italië en Griekenland uit de brand te helpen. Voorlopig staan de EU-landen niet te trappelen om hun zuidelijke partners te hulp te schieten. Ze lijken vooral bezig hun grenzen te versterken om migranten buiten de deur te houden.” Ook het nieuwe voorstel voor een herverdeling stuit op verzet. Maar er is ook kritiek op een migrantenquotum. Het wordt als niet beschaafd, als inhumaan ervaren.

Op 13 mei 2015 publiceerde de Commissie de Europese Migratieagenda. Onderdeel hiervan zijn de Commissievoorstellen voor een tijdelijk noodmechanisme voor herplaatsing en hervestiging. Deze voorstellen werden aangenomen op de JBZ-Raad van 20 juli 2015. In september 2015 deed de Commissie nog twee voorstellen: voor een tweede tijdelijk noodmechanisme voor herplaatsing, en voor een permanent noodmechanisme voor herplaatsing. Mogelijkerwijs volgt er in 2016 nog een voorstel voor een bindend EU-breed systeem voor hervestiging. Het debat over de tijdelijke mechanismen heeft de aankomende onderhandelingen over de permanente mechanismen voorbereid. Deze bijdrage volgt daarom het besluitvormingsproces en het institutionele debat rondom de herplaatsing- en hervestigingsvoorstellen, aan de hand van de vraag hoe de resultaten tot zover zich verhouden tot de originele voorstellen van de Commissie. De bijdrage sluit af met de vraag in hoeverre de voorstellen een oplossing bieden.

In dit interview maakt de lezer nader kennis met Kees Groenendijk en Theo de Roos, de vorige respectievelijk nieuwe voorzitter van de Commissie Meijers. Kees Groenendijk was van 1982 tot 2008 hoogleraar Rechtssociologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en is nog steeds actief op het onderzoeksgebied van de regulering van migratie en de rechtspositie van migranten in Nederland en Europa. Theo de Roos was van 1990 tot 2013 hoogleraar strafrecht in respectievelijk Maastricht, Leiden en Tilburg. Sinds 2013 is hij plaatsvervangend raadsheer in het Gerechtshof Den Bosch. Beiden zijn ook als advocaat werkzaam geweest. Het interview schetst een beeld van het werk van de Commissie Meijers in de afgelopen 25 jaar. Wat is de historie, de focus en de werkwijze van de commissie en voor welke toekomstige uitdagingen ziet zij zich geplaatst? Op deze en andere vragen wordt in dit dubbelinterview ingegaan. De JNVR-redactieleden Wolf Mannens en Marcel Reurs hebben Groenendijk en De Roos geïnterviewd in juni 2015.

Lange tijd speelden medische aspecten nagenoeg geen rol bij de beoordeling van de vraag of een asielrelaas aannemelijk moest worden geacht. Naar de mening van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) konden (meestal) geen zekere uitspraken worden gedaan over een oorzakelijk verband tussen medische klachten en/of littekens enerzijds en gestelde behandeling of vrees anderzijds. Deze bijdrage beschrijft de stand van zaken in de jurisprudentie naar aanleiding van dit medisch steunbewijs.

In aansluiting op de bijdrage van Stijn Smulders over medisch steunbewijs en de implementatie van de herziene Procedurerichtlijn, richt dit artikel zich op de wetenschappelijke kennis en onderbouwing van medisch steunbewijs. Daarnaast komt de werkwijze van het instituut voor Mensenrechten en Medisch Onderzoek, de enige organisatie die de laatste jaren forensisch medisch onderzoek bij asielzoekers verricht, aan de orde. Vervolgens komen belangrijke medische beperkingen aan bod, die vaak samenhangen met het medisch steunbewijs. Ook is er aandacht voor verkeerde aannames en veronderstellingen die juristen soms hebben bij het beoordelen van geloofwaardigheid. Tot slot gaat het over de mogelijkheden die er met de implementatie van artikel 18 Procedurerichtlijn nu liggen om forensisch medisch onderzoek mee te nemen in de integrale beoordeling van asielaanvragen van asielzoekers die stellen te zijn gemarteld.

In a highly mobile world more and more individuals engage in migration and move to, live in or are even already born in a state other than the state of their nationality. Depending on their nationality and residence status, foreigners can have rights that are to a certain extent approximated to the rights of nationals. European Union citizens for example shall, subject to certain conditions, receive equal treatment with nationals of the host Member State. Yet, even if foreigners might be able to claim a similar treatment or, in the case of Union citizens equal treatment with nationals of the respective state in certain areas, one fundamental difference remains. While Member States of the European Union cannot expel their own nationals, they have the right to issue expulsion decisions against foreigners, including Union citizens. The capacity of states to issue expulsion decisions, the requirements for issuing expulsion decisions and their effects are further explored in this contribution.

In dit artikel zal worden betoogd dat er naar aanleiding van burgemeestersbrieven in afgewezen kinderpardonzaken bezwaar mogelijk is op grond van artikel 72 lid 3 Vw en in sommige gevallen op grond van artikel 6:10 Awb.

De Europese Commissie heeft in de migratieagenda 2015 het ontwikkelen van sterkere partnerschappen met derde landen op het gebied van terugkeer benoemd als één van de maatregelen die moeten helpen om de oorzaken van irreguliere migratie weg te nemen. De Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ) deed het afgelopen jaar onderzoek naar de vraag hoe een dergelijk partnerschap het beste kan worden ingevuld en biedt niet alleen de Nederlandse regering, maar ook de Europese Commissie een aantal handvatten.

Hoofdzaken vreemdelingenrecht, E.M. Kampstra

1. Rechtspraak Vreemdelingenrecht 2014, H. Battjes en K. Zwaan (red.) 2. Rechtspraak Vreemdelingenrecht 1950-2015, S.G. Kok, C.H. Slingenberg en K.M. Zwaan (red.)