Aflevering 2

De Tweede Kamer van het Hof ’s-Gravenhage komt de eer toe de eerste prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie van de EEG te hebben gesteld. Deze leidde tot het arrest Kledingverkoopbedrijf de Geus en Uitdenbogerd tegen Robert Bosch GmbH en Maatschappij tot voortzetting van de zaken der Firma Willem van Rijn, waarvan alleen al het eerste woord noopt tot over de grens uitspreekbare referenties als ‘Geus v. Bosch’ of, kortweg, ‘The Bosch Case’.

Dit artikel is het vervolg op een eerder artikel in JNVR over hervestiging en herplaatsing in de EU. In dat artikel werd de ontwikkeling van de tijdelijke maatregelen voor herplaatsing en hervestiging in de EU binnen de context van de Europese Agenda voor Migratie onder de loep genomen. Het politieke debat dat in 2015 plaatsvond over deze tijdelijke maatregelen, heeft de nieuwe wetsvoorstellen voor meer structurele oplossingen voor de migratiecrisis (waaronder de herziening van het Dublinsysteem, en een EU-benadering van hervestiging) in belangrijke mate voorbereid. Dit vervolgartikel kijkt naar de periode na september 2015. Aanvullende voorstellen en mededelingen op het gebied van hervestiging en herplaatsing zullen worden bekeken, met aandacht voor de rechtsgrondslag en de effectiviteit van de tijdelijke maatregelen. Tevens zal er aandacht worden besteed aan de politieke context, die in deze periode een sterke verandering doormaakte, met consequenties voor zowel hervestiging als herplaatsing in de EU.

Since it is uncertain if and how the accession of the EU to the ECtHR will occur, it is useful to assess whether the accession would actually improve the current human rights protection within the Common European Asylum System (CEAS) or whether the protection as intended by the accession is already established in practice. In this thesis the aims of the accession are reconsidered by scrutinizing the role of the Courts and their interplay. In this research two important developments were discovered in the case law of the Courts, which take away the main incentives of the accession. Firstly, practice shows that the ECtHR has overcome its lack of jurisdiction to review Union law regarding the CEAS. Secondly, comparison of the case law of the Courts shows that they take into account each other’s judgments, complement each other and avoid conflicting interpretations. This article will zoom in on these developments to show the accession would not directly entail substantive improvement of human rights protection within the CEAS.

Although often overlooked, family-based migration is the most prevalent type of migration into and within the European Union (EU). EU law now governs many aspects of family-based migration in Member States, and it relies on the term “spouse” to determine many rights under the Family Reunification Directive, the Citizens Directive, and other directives (collectively, Family Migration Directives). Thus, the meaning of the term “spouse” has life-altering ramifications for migrating couples and children. But that meaning is unclear for married same-sex couples in EU Member States, which treat their relationships in dramatically different ways, ranging from legal marriage to registered partnership, to legal invalidity and constitutional opprobrium. The Family Migration Directives fail to define the term “spouse,” and the Court of Justice of the European Union (ECJ) has not stepped in to resolve the ambiguity. Legal scholars’ views on the issue vary widely. Some scholars argue that married, same-sex couples do not qualify as “spouses,” but only as “registered partners” or “unmarried partners,” alternative categories whose immigration eligibility is generally left up to each host Member State. Others argue that same-sex spouses qualify as “spouses” generally, or at least if the marriage is recognized in their EU “home state.” Koen Lenaerts, the current President of the ECJ has opined extra-judicially that the ECJ should “proceed on a case-by-case basis” to balance the EU’s fundamental goal of free movement against any “overriding reasons of general interest” that opposing Member States can muster. This Article analyzes the Family Reunification and Citizens Directives in context and ultimately concludes that their use of the term “spouse” is best interpreted through a broadly inclusive autonomous EU definition or a state-of-formalization choice-of-law rule similar to that adopted by the Obama administration in the United States.

“Veel complexe maatschappelijke vraagstukken vergen (...) een nieuwe, meer verbindende aanpak, omdat ze beleidsterreinen overstijgen, vernieuwende processen in gang zetten en betrokkenheid vereisen van partijen buiten de overheid (...). De huidige verticale organisatie van de Rijksoverheid zit zo’n aanpak in de weg. Voor een toekomstbestendige Rijksoverheid die niet alleen kan sturen maar ook kan verbinden, zijn stevige interventies nodig in het politieke en ambtelijke systeem. Gezien het hoge tempo van maatschappelijke ontwikkelingen en het verschil in dynamiek tussen de samenleving en ‘Den Haag’ zijn deze interventies dringend nodig.” (bron: Raad voor het openbaar bestuur (Rob))

Drie bijzondere juridische grenzen aan eerste toelating onder het reguliere migratierecht, bijvoorbeeld bij gezinshereniging, zullen in dit artikel worden besproken. In de eerste scene van dit artikel zoomen we in op de afwijzingsgrond ‘illegaal verblijf’, die een verrassend praktische wending heeft gekregen. Dan verplaatst het tafereel zich naar een oude bekende, de openbare orde. Ten slotte komen we uit bij de afwijzing vanwege eerder verstrekte onjuiste gegevens, waar de scriptschrijvers en regisseurs een even groot improvisatievermogen etaleerden als de crew van de legendarische Hollywoodfilm Casablanca. En ook deze vertelling sluit af met een finale die nog veel verbeelding overlaat aan de lezer.

In de rubriek ‘Potentieel Prejudicieel’ formuleren deskundigen in het Europees migratierecht prejudiciële vragen die aan het Hof van Justitie van de Europese Unie zouden kunnen of moeten worden gesteld. In deze aflevering formuleert Pieter Boeles vragen over de betekenis van de refoulementverboden in de artikelen 19 lid 2 Handvest en 21 Kwalificatierichtlijn. De vraag wordt opgeroepen door de dubbele structuur van de Kwalificatierichtlijn, die afzonderlijke regiems kent ten aanzien van vluchtelingen en subsidiair beschermden. Door de tweedeling wordt de algemene reikwijdte van het refoulementverbod aan het oog onttrokken. Sinds het arrest H.T. is er reden voor zorg over de wijze waarop het Hof met het verbod van refoulement omgaat. Het Hof ziet namelijk gronden voor het maken van uitzonderingen op het beginsel.

De besproken arresten illustreren het belang van het EU-Handvest. Met de besproken jurisprudentiebundel hebben (praktijk)juristen een heldere ingang tot de laatste ontwikkelingen op dit terrein.

Gezien de opzet van het boek en de heldere uitleg van de verschillende aspecten van het inreisverbod, is en blijft het, als handboek en naslagwerk, bijzonder geschikt voor de Nederlandse rechtspraktijk.