Aflevering 11

Prejudiciële beslissing, Rechterlijke bevoegdheid, Exclusieve bevoegdheid van art. 22 punt 2 EG-Verordening 44/2001, Besluit van orgaan leidt tot sluiten overeenkomst, Geschil over overeenkomst, Art. 22 EEX-Vo restrictief uitleggen, Vraag over geldigheid besluit is ondergeschikt aan het geschil uit overeenkomst, Art. 22 EEX-Vo is niet van toepassing op een geschil in het kader waarvan een vennootschap aanvoert dat een overeenkomst haar niet kan worden tegengeworpen omdat een besluit van haar organen dat tot het sluiten van die overeenkomst heeft geleid, ongeldig is wegens schending van haar statuten

Reddingsactie Fortis door Staat, “Redden van de ondergang”, Besluiten van Fortis NV tot verkoop gehele onderneming geldig, Derogerende werking van redelijkheid en billijkheid staat in casu aan toepassing van art. 2:107a BW en reglement (Fortis Governance Statement) in de weg, Drastische maatregelen noodzakelijk, Geen onrechtmatige verkrijging en redelijke prijs, Geen misleiding van (beleggend) publiek

Reddingsactie Fortis door Staat, Onrechtmatig handelen jegens Fortis NV en haar aandeelhouders, Geen misbruik van omstandigheden bij deelneming in Fortis-groep door de Staat, Onorthodoxe maatregelen ter voorkoming deconfiture onvermijdelijk, Bewijslast ten aanzien van “te hoge prijs” rust op eiseressen, Door Staat betaalde prijs voor onderdelen van Fortis niet zo laag dat dit Staat had moeten weerhouden

Bestuurdersaansprakelijkheid ex art. 6:162 BW, Tweede categorie Ontvanger/Roelofsen, Bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar contractuele verplichtingen niet is nagekomen door (aandelen in de) vennootschap over te dragen zonder enig onderzoek naar overnemende partij, Verwijzing naar HR 8 december 2006, «JOR» 2007/38 (Ontvanger/Roelofsen) en Hof ’s-Hertogenbosch 22 december 2009, «JOR» 2010/298, m.nt. De Haan (Palm/Mares)

Ontbinding en vereffening, Vermogen ontbonden stichting bestaat uit zaak met negatieve waarde, Stichting is niet opgehouden te bestaan, Stichting blijft i.l. en zit in vereffeningsfase, Bij tegenstrijdigheid art. 2:19 lid 4 en 5 BW prevaleert lid 5, Geen persoonlijke aansprakelijkheid bestuurders, maar wel inspanningsverplichting tot vereffening van het vermogen

Doorbraak van aansprakelijkheid, “Allesbepalende” moedervennootschap beëindigt bedrijfsactiviteiten dochtervennootschap, Voordat sociaal plan is overeengekomen met vakbonden gaat dochtervennootschap failliet, Moedervennootschap is mede verantwoordelijk voor de sociale/arbeidsrechtelijke consequenties van haar beslissingen bij de dochters, Moeder moet verplichtingen uit sociaal plan nakomen, Het zich niet bereid verklaren van moedervennootschap om, buiten faillissement om, het onder haar verantwoordelijkheid tot stand gekomen concept sociaal plan na te komen, is onrechtmatig jegens vakbonden en werknemers van dochtervennootschap

Doorbraak van aansprakelijkheid, Zelfstandige aansprakelijkheid van moedervennootschap voor sociaal plan van (thans gefailleerde) dochtervennootschap, Twee vereisten voor doorbraak: (i) beslissende zeggenschap en (ii) ernstig verwijt, Moedervennootschap heeft bij vakbonden gerechtvaardigde verwachting gewekt dat onderhandelingen over sociaal plan zouden worden voortgezet in geval van sluiting onderneming dochtervennootschap, Gewekte verwachting aan moeder toe te rekenen, Door niet verder te onderhandelen over sociaal plan handelt moedervennootschap onrechtmatig jegens vakbonden en ex-werknemers dochtervennootschap, Dooronderhandelingsverplichting

Bestuurdersaansprakelijkheid, Stortingsplicht bij oprichting, Ten tijde van oprichting vennootschap niet voldaan aan stortingsplicht, Hoofdelijke aansprakelijkheid bestuurder voor tijdens zijn bestuur verrichte rechtshandelingen waardoor vennootschap is verbonden, Verjaringstermijn van twintig jaar, Later door derden aan vennootschap geleend bedrag kan niet worden gezien als rechtsgeldige volstorting, Geen disculpatiemogelijkheid voor (opvolgend) bestuurders, Causaal verband tussen niet voldoen aan stortingsplicht en faillissement van vennootschap niet vereist, Geen anticiperende werking wetsvoorstel Flex-BV, waarin art. 2:180 lid 2 sub b BW geschrapt wordt

Ontbinding vennootschap, Ava-besluit tot herroeping van ontbinding, Wettelijke regeling ontbreekt, Herroeping is mogelijk na rechterlijke tussenkomst, Analogische toepassing van procedure van art. 2:19 lid 2 BW, Criteria bij rechterlijke toets: (1) herroepingsbesluit binnen kort tijdsbestek en rechtsgeldig genomen, (2) rechtspersoon bestaat nog en (3) belangen van derden worden niet (in onaanvaardbare) mate geschaad, Vijf stukken in geding brengen nodig, Toezegging van vennootschap dat aantoonbare schade aan derden wordt vergoed is te vaag

Ontbinding vennootschap, Ava-besluit tot herroeping van ontbinding, Wettelijke regeling ontbreekt, Herroeping is mogelijk na rechterlijke tussenkomst, Rechter toetst of belangen van derden worden geschaad, Verklaring van enig aandeelhouder dat zij schade zal vergoeden, Verklaring voor recht: ontbindingsbesluit is herroepen

Enquêteprocedure, Wanbeleid, Enig bestuurder verantwoordelijk voor wanbeleid, Definitieve voorzieningen: OK ontslaat bestuurder en benoemt een tijdelijk bestuurder aan wie een aantal aandelen ten titel van beheer wordt overgedragen, Tijdelijk bestuurder krijgt taak mee, Kosten onderzoeker voor rekening van bestuurder die verantwoordelijk is voor wanbeleid, Via art. 2:11 BW wordt ook natuurlijk persoon van de verantwoordelijke bestuurder voor kosten van onderzoeker veroordeeld

Enquêteprocedure, Impasse in besluitvorming, Continuïteit (onderneming) vennootschap in gevaar, Gegronde reden voor twijfel aan juist beleid, Minnelijke regeling ter zitting én onmiddellijke voorziening: OK benoemt tijdelijk zelfstandig bevoegd bestuurder met doorslaggevende stem, Geen onderzoek bevolen

Beëindiging financieringsrelatie, Bank heeft niet onzorgvuldig gehandeld

Effectenlease, Gebondenheid aan WCAM-overeenkomst, Opt-outverklaring alleen rechtsgeldig indien op de juiste wijze ingediend

Effectenlease, Geen gebondenheid aan WCAM-overeenkomst, Opt-outverklaring niet op juiste wijze ingediend, maar wel rechtsgeldig

Effectendienstverlening, Opzegging overeenkomst door bank, Belegger heeft onvoldoende belang bij gevorderde verklaring voor recht, Hoger beroep van Rb. Amsterdam 7 mei 2008, «JOR» 2008/235

Aansprakelijkstelling bank voor schade investeerders ten gevolge van “Ponzi-zwendel”, Collectieve actie, Individuele eisers hebben na vermindering van eis niet langer voldoende belang bij de vordering als bedoeld in art. 3:303 BW, Ten aanzien van de stichting verklaart de rechtbank voor recht dat de bank onrechtmatig heeft gehandeld (door faciliteren van Ponzi-zwendel) en dat haar dit onrechtmatig handelen kan worden toegerekend, Vervolg op Rb. Rotterdam 16 september 2009, «JOR» 2009/329 en Rb. Rotterdam 8 september 2010, «JOR» 2011/14

Beleggingsfraude, Door beleggers in bouwproject ingelegde gelden zijn op grote schaal verduisterd en witgewassen, Aanbieden van beleggingsobject zonder vergunning, Strafrechtelijke veroordeling

Verwerven of houden van gekwalificeerde deelneming in verzekeraar met zetel in Nederland, Beroep tegen door DNB aan vvgb verbonden voorschriften gegrond

Kredietovereenkomst, DSB, Omvang en opeisbaarheid hoofdschuld niet betwist, Niet tijdig geklaagd voor beroep op verrekening

Verrichten van trustactiviteiten zonder vergunning, Boeteoplegging beslaat juiste periode

Internationaal privaatrecht, Prejudiciële beslissing, Faillissementspauliana, Bevoegdheid rechter, Rechterlijke instanties van lidstaat op wiens grondgebied insolventieprocedure is geopend, ook bevoegd te oordelen over faillissementspauliana gericht tegen verweerder die statutaire zetel in andere lidstaat heeft, Verwijzing naar HvJ EG 22 februari 1979, NJ 1979, 564

Internationaal privaatrecht, Prejudiciële beslissing, Door Duitse verkoper ingestelde vordering tegen curator Nederlandse koper tot afgifte van onder eigendomsvoorbehoud geleverde zaken valt onder werkingssfeer van EEX-Vo en niet van IVO, Verwijzing naar HvJ EG 22 februari 1979, NJ 1979, 564, Vervolg op HR 20 juni 2008, «JOR» 2008/246

Internationaal privaatrecht, Prejudiciële beslissing, Erkenning insolventieprocedure, Na opening hoofdinsolventieprocedure in lidstaat kan het autoriteiten van andere lidstaat niet zijn toegestaan om executiemaatregelen te gelasten met betrekking tot goederen failliet die zich op grondgebied van die andere lidstaat bevinden, Verwijzing naar HvJ EG 2 mei 2006, «JOR» 2006/224, m.nt. Veder

Peeters/Gatzen-vordering, Curator slechts bevoegd voor belangen gezamenlijke schuldeisers op te komen en niet voor selectieve groep schuldeisers, Omstandigheid dat curator opbrengst vordering in boedel zal laten vallen, is daarbij niet van belang, Mededeling ex art. 3:246 BW van pandrecht op vordering tot betaling koopprijs onroerende zaak kan ook aan notaris worden gedaan, Bank als pandhouder bevoegd tot verrekening koopprijs met kredietbedrag, Niet door storting onder notaris, maar eerst wanneer koopsom in macht van verkoper of pandhouder is gekomen, gaat verpande vordering teniet, Verwijzing naar HR 16 september 2005, «JOR» 2006/52, m.nt. SCJJK, Vervolg op Rb. Breda 25 januari 2006, «JOR» 2006/89, m.nt. Spinath en Hof ’s-Hertogenbosch 16 september 2008, «JOR» 2008/322

Beslag- en executierecht, Goedkeuring voorzieningenrechter vereiste voor totstandkoming onderhandse executieverkoop, Hypotheekhouder bevoegd maar niet verplicht goedkeuring te vragen

Onverschuldigde betaling, Frauduleuze girale betaling, Zonder rechtsgrond aan rekeninghouder overgemaakt bedrag dient als onverschuldigd betaald te worden terugbetaald aan bank

Borgtocht ter vervanging van gelegd conservatoir beslag, Rotterdams garantieformulier 2008, Geen overeenkomstige toepassing art. 705 Rv, Beperkende werking redelijkheid en billijkheid, Schuldeiser is gehouden bank uit verplichtingen onder borgtocht te ontslaan

Opeisbaarheidsclausule in geldleningovereenkomst nietig wegens strijd met goede zeden, Schending van recht op eerbiediging persoonlijke levenssfeer

Geldleningovereenkomst, Woekerrenteclausule nietig wegens strijd met goede zeden, Verwijzing naar Rb. Maastricht 31 december 2002, LJN AF2702; GEA 9 april 1956, NJ 1959, 20; Rb. Arnhem 5 april 2006, LJN AW7225 en Rb. Amsterdam 5 september 2007, LJN BB5432

Verzet tegen faillietverklaring, Vernietiging faillissement vennootschap wegens onbevoegdheid ex-bestuurder tot doen van eigen aangifte

Faillissement DSB Bank, Renvooiprocedure, Art. 119 Fw biedt individuele schuldeiser geen mogelijkheid om vordering van andere schuldeiser te betwisten op grond van het nalaten van verrekening tussen failliet en die andere schuldeiser

Executieveiling, Art. 7:19 BW niet van toepassing indien verkochte zaak beschadigd raakt ná bieding maar vóór gunning, Tussenarrest

Vormerkung, Niet inschrijven koop onroerende zaak in openbare registers is onrechtmatige daad notaris, Koper leidt schade nu hij zich niet op verrekening met inmiddels failliete verkoper kan beroepen omdat curator ex art. 37 Fw koopovereenkomst niet gestand wil doen, Causaal verband

Verzoek tot faillietverklaring, Faillissementsaanvraag kan niet enkel worden gebaseerd op vordering ter zake van verbeurde dwangsommen, Geen redelijk belang, Verwijzing naar HR 20 september 1996, «JOR» 1996/126

Verificatie van vorderingen, Schorsing van geding, Ook indien schuldeiser over onherroepelijk vonnis tegen failliet beschikt, dient zijn vordering te worden geverifieerd, Geen schorsing van rechtswege ex art. 29 Fw indien curator rechtsmiddel aanwendt tegen kort vóór of na faillietverklaring gedane uitspraak, Bevoegdheid tot voeging andere schuldeisers, mits zij vordering hebben betwist, Verwijzing door rechter-commissaris behoeft niet plaats te vinden, Verwijzing naar HR 16 januari 2009, «JOR» 2009/95

Geen aansprakelijkheid bij afgebroken onderhandelingen

Invordering, Fiscaal voorrecht, Taak burgerlijke rechter, Inhoudelijke toetsing onderliggende aanslag of materiële belastingschuld, Onrechtmatige invordering jegens derden, Geen doorbreking wettelijk stelsel van voorrang, Fiscaal voorrecht niet in strijd met art. 6 EVRM en art. 1 Eerste Protocol EVRM, Verwijzing naar HR 3 februari 2006, LJN AU3253; HR 5 september 1997, «JOR» 1997/102, m.nt. De Liagre Böhl en NEDF; en HR 7 juni 2002, «JOR» 2002/147, m.nt. Boekraad