Aflevering 1

De ACM voert nieuwe marktonderzoeken uit om marktfalen te begrijpen, maar de vraag is of zij ook bevoegdheden moet krijgen om zonder mededingingsinbreuk verplichtingen op te leggen via een New Competition Tool (NCT). Voorstanders zien dit als een preventief middel tegen toenemende concentratie en technologische afhankelijkheden. Critici vrezen overregulering, rechtsonzekerheid en politieke beïnvloeding. Draghi pleit slechts voor een smal, Europees NCT voor uitzonderlijke situaties. Gezien de dynamiek van AI-gedreven markten rijst de vraag of uitbreiding van bevoegdheden nodig is, of dat bestaande instrumenten beter benut moeten worden.

Het wetsvoorstel tot aanscherping van de zorgspecifieke fusietoets geeft de Nederlandse Zorgautoriteit meer mogelijkheden om zorgfusies op inhoudelijke gronden (met name op continuïteit, rechtmatigheid en kwaliteit van zorg) te beoordelen en haar goedkeuring aan concentraties te onthouden. Het wetsvoorsl leidt ook tot meer administratieve lasten, onvoorspelbaarheid en een mogelijke stapeling van oordelen door verschillende toezichthouders. De Autoriteit Consument en Markt toetst immers ook of een concentratie tot een potentiële verschraling van het aanbod kan leiden. De effectiviteit en uitvoerbaarheid van de zorginhoudelijke toetsing zijn onderwerp van discussie en moeten bovendien de toets van de Afdeling Advisering van de Raad van State, die eerder juist kritisch was over een zorginhoudelijke toets, nog doorstaan.

In Nederland wordt nagedacht over de invoering van een zogenaamde New Competition Tool (NCT). Dat is een instrument dat de ACM in staat zou moeten stellen om in te grijpen bij marktfalen dat niet onder de mededingingsregels kan worden aangepakt. Dit ingrijpen zou corrigerend en niet punitief van aard zijn. Marcel Canoy is voorstander van de NCT, Yvo de Vries is minder enthousiast. In dit artikel kruisen zij de degens.

De Europese Commissie geeft in het nieuw Omnibuspakket voor defensiegereedheid guidance over de toepassing van het mededingingsrecht in de defensie-industrie. De kernboodschap van de Commissie is dat het mededingingsrecht geen obstakel moet vormen voor industriële groei en consolidatie die ten dienste staat van onze veiligheid en weerbaarheid. De gefragmenteerde staat van deze industrie is echter niet het gevolg van het mededingingsbeleid, maar van het uiteenlopende defensie-industriebeleid van de lidstaten. Daarnaast is nog onduidelijk hoe de Commissie veiligheidsbaten concreet onderdeel wil maken van haar mededingingsrechtelijke afwegingen, gelet op de beperkingen aan haar mandaat en de militair-politieke gevoeligheden die hierbij een rol spelen.