Aflevering special 3

De gelijkebehandelingswetgeving in Nederland is in de loop der jaren een ingewikkeld bouwwerk, een doolhof, een labyrint van wetten en wetjes geworden. De regering probeert nu om daar stroomlijning in aan te brengen door een nieuwe ‘Algemene wet gelijke behandeling’ te construeren. Is er slechts sprake van een ‘technische’ exercitie en brengt deze de beoogde integratie teweeg?

Met enige regelmaat doen zich ‘hard cases’ voor bij de toepassing van gelijke behandeling in het arbeidsrecht. De uitkomst (verboden onderscheid of niet) lijkt soms volledig bepaald te worden door de keuze wie nu met wie vergeleken moet worden. Moet een werkneemster die een lagere jaarbonus krijgt vanwege afwezigheid tijdens zwangerschapsverlof bijvoorbeeld met een niet-zwangere werknemer worden vergeleken of met een zieke werknemer? En is de werkende ouder van een tweeling vergelijkbaar met een werkende ouder van twee kinderen van verschillende leeftijd als het gaat om een aanspraak op ouderschapsverlof ‘per kind’? Vas Nunes heeft in dit blad op de ‘vergelijkingsproblematiek’ gewezen in geval van de WGBH/CZ. In een reactie hierop wordt getracht het probleem van de ‘maatman’ in kaart te brengen.

Richtlijn 2000/78 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep heeft een (expliciete) plicht tot het maken van redelijke aanpassingen geïntroduceerd in het recht van de EU en bijgevolg ook in het Nederlandse recht. Die richtlijn heeft die plicht enkel expliciet gemaakt ten aanzien van handicap als grond van onderscheid. De vraag die hier centraal staat is, of en in welke mate deze plicht ook voor andere gronden van onderscheid relevant zou kunnen zijn. Hierbij wordt rekening gehouden met de (achtergrond van de) historische ontwikkeling van plichten tot redelijke aanpassingen in de VS en Canada, evenals rechtsvergelijkende trends. Bovendien wordt de plicht tot redelijke aanpassingen verder conceptueel geduid in het theoretisch kader van gelijke behandeling.