Aflevering 3

De noodzaak om maatregelen te treffen ter bescherming of herstel van het milieu kan van invloed zijn op de waarde van een onderneming, vooral van een productiebedrijf. In de jaren tachtig, toen het milieu in de dagelijkse praktijk een rol ging spelen, was de schrik bij de ontdekking van bodemverontreiniging soms groot. Belangrijke oorzaak daarvan was de onzekerheid over eventuele effecten op de gezondheid en over de aanpak van de overheid. Anno 2007 is er voor de meeste milieuproblemen op bedrijfsniveau een oplossing waarvan deskundigen ruwweg de kosten kunnen berekenen. Onderzoeksbureaus kunnen beter en sneller dan voorheen de risico’s in kaart brengen. Ook de regelgeving is gerijpt; het verdere verloop ervan meer voorspelbaar. Er blijven uitzonderingen: de grenswaarden uit de Europese richtlijnen voor luchtkwaliteit kwamen voor velen in 2004-2005 als een verrassing. Ook moet men er rekening mee blijven houden, dat in een milieuonderzoek (ook als dat is uitgevoerd volgens de voorgeschreven normen) bodemverontreiniging kan worden gemist.

Onlangs is een voorstel van wet ter implementatie van de Tiende Richtlijn (de Implementatiewet) aan de Tweede Kamer aangeboden. De Tiende Richtlijn ziet op de mogelijkheid voor kapitaalvennootschappen grensoverschrijdend juridisch te fuseren. Zij verlangt van de lidstaten dat zij uiterlijk 15 december 2007 implementatiewetgeving zullen hebben ingevoerd. Lange tijd was hier te lande de heersende opvatting dat zonder implementatiewetgeving naar Nederlands recht grensoverschrijdende fusies niet toelaatbaar zijn. Pas recentelijk kwam hierin verandering onder invloed van het Sevic-arrest van het Europese Hof van Justitie (HvJ EG) van 13 december 2005. Inmiddels heeft ook de Nederlandse rechter zich uitgesproken over een eerste geval van grensoverschrijdende fusie waarbij een Nederlandse vennootschap (ConsumaHolding B.V.) was betrokken. In haar vonnis van 29 januari 2007 oordeelt de rechtbank te Amsterdam dat handhaving van het Nederlandse stelsel van fusieregels leidt tot een ongelijke behandeling van nationale en grensoverschrijdende fusies die verder gaat dan noodzakelijk is om de doelstellingen op het punt van de bescherming van minderheidsaandeelhouders, werknemers, crediteuren en de doeltreffendheid van fiscale controles te bereiken, hetgeen de rechtbank ontoelaatbaar oordeelt. Ter onderbouwing wijst zij op het Sevic-arrest. Tegen de achtergrond van dat arrest gaan wij in deze bijdrage in op de betekenis en reikwijdte van de uitspraak inzake Consuma. Tevens bespreken wij enkele aspecten van de voorgestelde Implementatiewet.

De uitspraak van de ondernemingskamer (‘OK’) van het gerechtshof Amsterdam van 17 januari jongstleden inzake Stork heeft veel stof doen opwaaien. De zaak is een testcase voor het Nederlandse stakeholdersmodel, waarbij de ‘rechterlijke bemiddeling OK is’ Het Nederlandse bedrijfsleven heeft de door de OK bedachte oplossingen met instemming ontvangen. De vraag die zich na de Stork-zaak opdringt is de volgende: welke lessen kan de praktijk van deze zaak leren? Na een bespreking van de feiten komen achtereenvolgens de taak van de raad van commissarissen, het beleid van de vennootschap en de beschermingconstructie aan de orde.

Sinds 13 oktober 2006 weten accountants waar zij aan toe zijn als zij door iemand anders dan hun cliëntaansprakelijk gesteld worden voor fouten bij de controle van de jaarrekening van die cliënt. Op die dag wees de Hoge Raad namelijk arrest in de zaak tussen de voormalige polishouders van een failliete levensverzekeringsmaatschappij en de accountants die de jaarrekeningen 1989 en 1992 van die maatschappij hadden goedgekeurd. De polishouders hadden een polis afgesloten met de levensverzekeringsmaatschappijen waren dus crediteuren van het bedrijf. De accountants controleerden op basis van een overeenkomst van opdracht met de maatschappij de jaarrekeningen van het bedrijf. In een dergelijke situatie is het bedrijf de cliënt van de accountant. Crediteuren van het bedrijf zijn derden in relatie tot de accountant.

Op de positie van de bestuurder is zowel het vennootschapsrecht als het arbeidsrecht van toepassing. Dit roept in de praktijk veel vragen op. Over de vraag wat de invloed is van een vennootschapsrechtelijk ontslagbesluit op de arbeidsovereenkomst van de bestuurder zijn door de jaren heen bijzonder veel artikelen verschenen. In deze bijdrage proberen wij aan de hand van een viertal vragen (enig) inzicht te geven in de vraag wat de invloed is, danwel zou moeten zijn, van een arbeidsrechtelijk ontslag op de vennootschapsrechtelijke positie van de bestuurder en of het überhaupt mogelijk is om de arbeidsovereenkomst met de bestuurder te beëindigen zonder een vennootschapsrechtelijk ontslagbesluit. Aan dit onderwerp is beduidend minder aandacht besteed in de literatuur, terwijl er nauwelijks jurisprudentie is.

“Over welke wet medezeggenschap heb je het?” “Ik heb het over de WMCZ.” In dit artikel vraagt de auteur aandacht voor de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (WMCZ) vooral in het licht van de praktijk van de jurist die zich bezighoudt met overnames, fusies en corporate governance. Met andere woorden: de beoogd lezer van TOP.

De noodzaak om maatregelen te treffen ter bescherming of herstel van het milieu kan van invloed zijn op de waarde van een onderneming, vooral van een productiebedrijf. In de jaren tachtig, toen het milieu in de dagelijkse praktijk een rol ging spelen, was de schrik bij de ontdekking van bodemverontreiniging soms groot. Belangrijke oorzaak daarvan was de onzekerheid over eventuele effecten op de gezondheid en over de aanpak van de overheid. Anno 2007 is er voor de meeste milieuproblemen op bedrijfsniveau een oplossing waarvan deskundigen ruwweg de kosten kunnen berekenen. Onderzoeksbureaus kunnen beter en sneller dan voorheen de risico’s in kaart brengen. Ook de regelgeving is gerijpt; het verdere verloop ervan meer voorspelbaar. Er blijven uitzonderingen: de grenswaarden uit de Europese richtlijnen voor luchtkwaliteit kwamen voor velen in 2004-2005 als een verrassing. Ook moet men er rekening mee blijven houden, dat in een milieuonderzoek (ook als dat is uitgevoerd volgens de voorgeschreven normen) bodemverontreiniging kan worden gemist. Mr. G.C.W. van der Feltz

Onlangs is een voorstel van wet ter implementatie van de Tiende Richtlijn (de Implementatiewet) aan de Tweede Kamer aangeboden. De Tiende Richtlijn ziet op de mogelijkheid voor kapitaalvennootschappen grensoverschrijdend juridisch te fuseren. Zij verlangt van de lidstaten dat zij uiterlijk 15 december 2007 implementatiewetgeving zullen hebben ingevoerd. Lange tijd was hier te lande de heersende opvatting dat zonder implementatiewetgeving naar Nederlands recht grensoverschrijdende fusies niet toelaatbaar zijn. Pas recentelijk kwam hierin verandering onder invloed van het Sevic-arrest van het Europese Hof van Justitie (HvJ EG) van 13 december 2005. Inmiddels heeft ook de Nederlandse rechter zich uitgesproken over een eerste geval van grensoverschrijdende fusie waarbij een Nederlandse vennootschap (Consuma Holding B.V.) was betrokken. In haar vonnis van 29 januari 2007 oordeelt de rechtbank te Amsterdam dat handhaving van het Nederlandse stelsel van fusieregels leidt tot een ongelijke behandeling van nationale en grensoverschrijdende fusies die verdergaat dan noodzakelijk is om de doelstellingen op het punt van de bescherming van minderheidsaandeelhouders, werknemers, crediteuren en de doeltreffendheid van fiscale controles te bereiken, hetgeen de rechtbank ontoelaatbaar oordeelt. Ter onderbouwing wijst zij op het Sevic-arrest. Tegen de achtergrond van dat arrest gaan wij in deze bijdrage in op de betekenis en reikwijdte van de uitspraak inzake Consuma. Tevens bespreken wij enkele aspecten van de voorgestelde Implementatiewet. Mr. J.M.P. Hermans en Mr. B.E.L.J.C. Verbunt

De uitspraak van de ondernemingskamer (‘OK’) van het gerechtshof Amsterdam van 17 januari jongstleden inzake Stork heeft veel stof doen opwaaien. De zaak is een testcase voor het Nederlandse stakeholdersmodel, waarbij de ‘rechterlijke bemiddeling OK is’1 Het Nederlandse bedrijfsleven heeft de door de OK bedachte oplossingen met instemming ontvangen.2 De vraag die zich na de Stork-zaak opdringt is de volgende: welke lessen kan de praktijk van deze zaak leren? Na een bespreking van de feiten komen achtereenvolgens de taak van de raad van commissarissen, het beleid van de vennootschap en de beschermingconstructie aan de orde. Mr. C.D.J. Bulten

Sinds 13 oktober 2006 weten accountants waar zij aan toe zijn als zij door iemand anders dan hun cliënt aansprakelijk gesteld worden voor fouten bij de controle van de jaarrekening van die cliënt. Op die dag wees de Hoge Raad namelijk arrest1 in de zaak tussen de voormalige polishouders van een failliete levensverzekeringsmaatschappij en de accountants die de jaarrekeningen 1989 en 1992 van die maatschappij hadden goedgekeurd. De polishouders hadden een polis afgesloten met de levensverzekeringsmaatschappij en waren dus crediteuren van het bedrijf. De accountants controleerden op basis van een overeenkomst van opdracht met de maatschappij de jaarrekeningen van het bedrijf. In een dergelijke situatie is het bedrijf de cliënt van de accountant. Crediteuren van het bedrijf zijn derden in relatie tot de accountant. Mr. J.C.J. Wouters

Op de positie van de bestuurder is zowel het vennootschapsrecht als het arbeidsrecht van toepassing. Dit roept in de praktijk veel vragen op. Over de vraag wat de invloed is van een vennootschapsrechtelijk ontslagbesluit op de arbeidsovereenkomst van de bestuurder zijn door de jaren heen bijzonder veel artikelen verschenen. In deze bijdrage proberen wij aan de hand van een viertal vragen (enig) inzicht te geven in de vraag wat de invloed is, danwel zou moeten zijn, van een arbeidsrechtelijk ontslag op de vennootschapsrechtelijke positie van de bestuurder en of het überhaupt mogelijk is om de arbeidsovereenkomst met de bestuurder te beëindigen zonder een vennootschapsrechtelijk ontslagbesluit. Aan dit onderwerp is beduidend minder aandacht besteed in de literatuur, terwijl er nauwelijks jurisprudentie is. Mr. S.J.H.M. Berendsen en Mr. K. Wiersma

“Over welke wet medezeggenschap heb je het?” “Ik heb het over de WMCZ.” In dit artikel vraagt de auteur aandacht voor de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen1 (WMCZ) vooral in het licht van de praktijk van de jurist die zich bezighoudt met overnames, fusies en corporate governance. Met andere woorden: de beoogd lezer van TOP. Mr. P.J.A.M. Nijnens