Aflevering 5

Doeleinden en strekking van enquêterecht. Bestuurders van joint venture-vennootschap hebben bijzondere zorgplicht jegens aandeelhouder wiens belang is verwaterd of (verder) dreigt te verwateren (vgl. HR 4 april 2014, «JOR» 2014/290, m.nt. De Haan (Cancun)); Zelfstandig belang van vennootschap dat wettelijke en statutaire normen of normen die mede voortvloeien uit redelijkheid en billijkheid, waaronder begrepen procedurele normen noodzakelijk voor goede besluitvorming, op juiste wijze worden nageleefd; Vervolg op HR 11 november 2016, «JOR» 2017/2, m.nt. Spruitenburg en HR 8 maart 2019, «JOR» 2019/125, m.nt. Blanco Fernández

Enquêteprocedure; Caribische zaak; Verzoekers zijn niet-ontvankelijk; Vereniging van eigenaars is rechtspersoon sui generis en valt niet onder werking van enquêterecht

Afwijzing van vordering tot vergoeding van afgeleide schade; Curator heeft met minderheidsaandeelhouder schikking getroffen waardoor schade die vennootschap heeft geleden volledig is vergoed; Met die schade corresponderende waardevermindering van door meerderheidsaandeelhouder gehouden aandelen wordt daarmee geacht ongedaan te zijn gemaakt (vgl. HR 2 december 1994, NJ 1995/288 (Poot/ABP); Verband met OK 30 april 2018, «JOR» 2018/213, m.nt. Eikelboom en OK 2 mei 2018, «JOR» 2018/241, m.nt. Olden

Vereniging; Vertegenwoordigingsbevoegdheid van bestuur is onderworpen aan extern werkende voorwaarde van voorafgaande goedkeuring; Objectieve uitleg van goedkeuringsbesluit; Gerechtvaardigd vertrouwen van derde op door bestuurder ter hand gestelde notulen van algemene vergadering

Maatschap; Incidentele vordering; Na ontbinding blijft maatschap voortbestaan voor zover noodzakelijk voor vereffening van haar vermogen; Zij behoudt haar procesbevoegdheid zolang vereffening niet is voltooid

Stichting; Niet-ontvankelijkheid; Ex-echtgenoten vormen samen bestuur van stichting; Afwijzing van verzoek tot benoeming van derde-bestuurder; Bestuur van twee leden heeft te gelden als feitelijk bestuur aangezien door statuten voorgeschreven bestuur al sinds de oprichting in 1999 gedeeltelijk ontbreekt; Er is sprake van een wettig samengesteld bestuur

Stichting; Ontklemming van vermogen na omzetting; Geen benadeling van derden of verandering van doelstelling in strijd met openbare orde; Beklemming dient geen redelijk doel meer; Beklemd vermogen zal na ontklemming worden besteed in overeenstemming met doel dat in hoge mate verwant is aan oorspronkelijke doel

Bestuurdersaansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad; Eerste categorie Ontvanger/Roelofsen; Beklamel-norm; Bestuurder van stichting treft ernstig verwijt door daags voor start van festival nieuwe verplichtingen aan te gaan terwijl weersverwachtingen slecht zijn

Enquêteprocedure; Ontvankelijkheid van beide stichtingen die economisch en organisatorisch nauw met elkaar verbonden zijn en personele unie vormen; Bestuurlijke inrichting van ziekenhuizen levert gegronde redenen op voor onderzoek naar juist beleid en juiste gang van zaken; Belangentegenstellingen leiden tot onwerkbare verhoudingen nadat is besloten af te zien van beoogde fusie en samenwerking te ontvlechten; Onderzoek bevolen. Toewijzing van gevraagde onmiddellijke voorzieningen

Enquêteprocedure; Ontvankelijkheid; Concernenquête; Gegronde reden voor twijfel aan juist beleid en juiste gang van zaken bij aandelenemissie die tot verwatering op niveau van dochtervennootschap heeft geleid; Onderzoek bevolen; Toewijzing van gevraagde onmiddellijke voorzieningen: benoeming van tijdelijk bestuurder met beslissende stem en vertegenwoordigingsbevoegdheid en overdracht van aandelen ten titel van beheer Verband met Rb. Midden-Nederland 9 juni 2021, «JOR» 2022/9, m.nt. Timmermans

Voorlopige voorziening tegen aanwijzingen van DNB aan bestuurders na negatieve hertoetsing; Verlenging van begunstigingstermijn tot moment dat in beroep over bestreden aanwijzingsbesluiten is beslist; Vervolg op Rb. Rotterdam 17 juli 2020, m.nt. Affourtit en verband met Rb. Rotterdam 16 september 2022, «JOR» 2023/130, m.nt. Nuijten

DNB heeft in redelijkheid kunnen overgaan tot hertoetsing van bestuurders; DNB doet geen eigen onderzoek naar feiten en omstandigheden die AFM in kader van antecedenten in aanmerking heeft genomen; Op basis van volledige toetsing van in beroepsfase tegen besluiten van AFM aangevoerde gronden had DNB aantal antecedenten niet bij hertoetsing behoren te betrekken en aan sommige antecedenten minder gewicht moeten toekennen; DNB dient bij nemen van nieuwe beslissing op bezwaar feiten en omstandigheden die dan voorliggen in ogenschouw te nemen; Vervolg op Rb. Rotterdam 17 juli 2020, m.nt. Affourtit en Rb. Rotterdam 9 februari 2021, «JOR» 2023/129

Afwijzing verzoek ex art. 69 Fw om de curator te bevelen regeling met schuldeisers na te komen; Geen bevel ex art 64 Fw van rechter-commissaris aan curator procedure voort te zetten; Ontvankelijkheid

Onbevoegde kredietopzegging; Geen mededeling van (latere) failliet dat bedrijfsactiviteiten zouden worden beëindigd; Bank had geen goede grond te vrezen dat failliet niet aan verplichtingen zou kunnen voldoen; Opzegging is toerekenbare tekortkoming bank

Faillissementspauliana; Verpanding van vorderingen door failliet aan (vennootschap van) bestuurder tevens aandeelhouder en gedeeltelijke aflossing van aandeelhouderslening kort voor faillissement; Benadeling van schuldeisers; Wetenschap van benadeling; Samenspanning ex art. 47 Fw; Bestuurdersaansprakelijkheid op grond van art. 2:248 BW; Verwijzing naar HR 8 juni 2001, «JOR» 2001/171 (Panmo) en HR 22 december 2009, «JOR» 2011/19, m.nt. Faber (ABN AMRO III)

Onverschuldigde betaling; Failliete vennootschap betaalt vóór faillissement een factuur van haar bestuurder en zijn ex-partner (ten behoeve van gezinstherapie); Aan voorwaarden van schuldovername is voldaan, nu het de uitdrukkelijke bedoeling van failliet was de privékosten van de bestuurder en zijn partner te voldoen; Daarom is geen sprake van onverschuldigde betaling

WHOA; Aspectenverzoek art. 378 Fw; Liquidatiewaarde; Berekening reorganisatiewaarde; Klassenindeling; Al dan niet betwist zijn van een vordering is geen redelijke grond die een onderscheid tussen klassen rechtvaardigt; Intercompany-schuldeisers; Betwiste vorderingen; Een beslissing van de rechtbank over het bedrag waarvoor een betwiste schuldeiser tot de stemming over het akkoord wordt toegelaten, heeft alleen effect in het kader van de betreffende WHOA-procedure; Verwijzing naar Rb. Limburg 22 november 2021, «JOR» 2022/130, m.nt. Van den Sigtenhorst; Vervolg op Rb. Gelderland 31 mei 2022, «JOR» 2022/245, m.nt. Van Genugten

Toewijzing verzoek tot intrekking van voorlopig verleende surseance van betaling; Intrekking van de surseance leidt niet tot benadeling van schuldeisers

Hoger beroep schuldeisers tegen veroordeling in de faillissements- en proceskosten bij vernietiging in verzet van op hun verzoek in Nederland aangevraagd faillissement van Zweedse vennootschap; Tegen de vaststelling van de faillissementskosten en de verdeling van deze kosten op grond van art. 15 lid 3 Fw staat geen rechtsmiddel open; Niet-ontvankelijkheid; Onvoldoende onderzoek schuldeisers naar eventueel insolvente staat van vennootschap

Exhibitieplicht; Toewijzing vordering bestuurders van gefailleerde vennootschap tot verstrekking van een kopie van de pre-faillissementsadministratie door curator; Rechtmatig belang mede bepaald door de eisen van art. 6 EVRM, waaronder het beginsel van “equality of arms”; Beroep van curator op AVG is geen gewichtige reden als bedoeld in art. 843a lid 4 Rv

Faillissementspauliana; Verrekening van vordering op failliet wegens verrichte werkzaamheden met o.a. overdracht van bedrijfsgoederen door failliet; Onverplichte rechtshandeling; Benadeling van schuldeisers; Rechtshandeling om niet; Bewijsvermoeden van wetenschap van benadeling ex art. 45 Fw; Causaal stelsel; Ongedaanmakingsverplichting; Vergoeding van verhaalsschade in plaats van teruggave van bedrijfswagens?; Tussenarrest

Retentierecht; Erfverpachters kunnen zich tegenover de lessor niet beroepen op een retentierecht op door de erfpachter geleasede landbouwwerktuigen wegens niet-betaling van de erfpachtcanon door de erfpachter; Geen ouder recht erfverpachters; Onvoldoende verband tussen het vorderingsrecht van de erfverpachters wegens niet-betaling van de erfpachtcanon en de landbouwwerktuigen

Pandrecht op vordering; Opzeggingsbevoegdheid van de pandhouder bij niet-opzegbare geldleningsovereenkomst; Volledige uitsluiting van de mogelijkheid tot opzegging van een overeenkomst van geldlening is in strijd is met het rechtskarakter daarvan; Samenspanning pandgever en schuldenaar maakt uitoefening van het pandrecht onmogelijk; Beroep op niet-opzegbaarheidsbeding is naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar; Verwijzing naar HR 14 juni 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ4163 (Auping/Beverslaap) en HR 2 februari 2018, «JOR» 2018/140, m.nt. Verburg (Goglio/SMQ)

Meldingsplicht bodemrecht ex art. 22bis lid 2 Iw 1990; Leaseovereenkomst; Terughoudend beleid ontvanger ten aanzien van reële eigendom lessor; Uitzondering op meldingsplicht van lessor, nu werd voldaan aan voorwaarden van Leaseregeling en reële eigendom van machines bij lessor lag; Geen (constitutief) formeel voorschrift omtrent de vastlegging van de verwachting van de restwaarde; Geen bedrijfsinmenging

Uitleg exoneratiebeding in algemene voorwaarden; Begrip “directe schade” heeft geen vaste betekenis; Overeengekomen exoneratie geldt voor schade die niet in rechtstreeks causaal verband staat met de toerekenbare tekortkoming; Beroep op exoneratie niet naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar; Verwijzing naar HR 27 april 2001, «JOR» 2001/247 (Oerlemans/Driessen)

Bestuurdersaansprakelijkheid voor deelnemingsbijdragen aan een bedrijfstakpensioenfonds ex art. 23 Wet Bpf 2000; Onderzoeksplicht van bestuurders voorafgaand aan de overname van de aandelen en de dividenduitkering; Meldingsplicht betalingsonmacht; Het onbetaald gebleven zijn van herziene premienota’s is niet te wijten aan kennelijk onbehoorlijk bestuur

Faillissement; Zalco; Bestanddeelvorming; Natrekking; Gestold aluminium in de ovens van een aluminiumfabriek; Het aluminium kon niet uit de ovens worden verwijderd zonder dat dit tot beschadiging van betekenis aan één van de betrokken zaken zou leiden; Het aluminium is daarom bestanddeel geworden van de ovens; Toetsmoment; Pandrecht op aluminium is door natrekking tenietgegaan; Geen onrechtvaardigde verrijking door bestanddeelvorming; Samenhang met onder meer HR 14 augustus 2015, «JOR» 2015/252, m.nt. Steneker; Vervolg op Rb. Amsterdam 15 juli 2015, «JOR» 2015/316, m.nt. Hummelen en Breeman; Hof Amsterdam 16 oktober 2018, «JOR» 2018/319, m.nt. Loesberg en HR 13 november 2020, «JOR» 2021/53, m.nt. Tweehuysen